لیست نکته های عبدالله عبداللهي
از آیه: تا آیه:
انتخاب سوره :
  سوره نساء آیه 28 - آسانی احکام ازدواج برای کمک به ضعف انسان
1 در آیات قبل سخن از ازدواج دائم و موقت و ازدواج با کنیزان و شرایط خاص آن بود این آیه به این نکته اشاره دارد که این احکام نوعى توسعه و تخفیف براى انسان به شمار مى آید؛ زیرا انسان اصولاً موجود ضعیفى است و باید راه هاى مشروعى براى کنترل طوفان غرایز گوناگون که از هر سو به او حمله ور مى شود، داشته باشد تا بتواند خود را از انحراف حفظ کند

2 آیه ى فوق این قانون و سنت الهى را بیان مى کند که خدا مى خواهد کار را بر شما مسلمانان سبک کند آرى، اساس اسلام بر تخفیف و آسان گیرى در همه ى قوانین، از جمله ازدواج است؛ ازاین رو، شریعت اسلام شریعت سهل و راحت نامیده شده است

3 اشاره ى آیه ى فوق به ضعف انسان، براى بیان و حکایت یک واقعیت خارجى در تمام افراد بشر است، نه براى سرزنش و تحقیر

4 انسان در چه مواردى ضعیف است:

الف) در انسان قواى مختلف مثل عقل و شهوت قرار داده شده است، ولى این قوا در برابر طوفان خواسته ها و شهوات ضعیف است

ب) ظرفیت و توانایى جسمى و فکرى انسان محدود است؛ ازاین رو، اگر قوانین سختى بر انسان تحمیل شود، نمى تواند تحمّل کند و عصیان مى کند؛ پس خدا به انسان تخفیف داد و قوانین را آسان گرفت
قالب : تفسیری گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : تفسیر قرآن مهر ج 4 ، ص 102 موضوع اصلی : ازدواج- نکاح- زناشویی
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره نساء آیه 22 - شان نزول
آیه دربارۀ حصن پسر ابو قیس که نامادرى خود کبیشه بنت معن را گرفت و اسود بن خلف که با زن پدرش ازدواج کرد و صفوان بن امیه که با زن پدرش ملیکه بنت خارجه ازدواج کرد، نازل شده است

اشعث بن سوار گوید: ابو قیس که از نیکان انصار بود مرد پسرش قیس، نامادرى خود را خواستگارى کرد زن گفت: من تو را پسر خود مى شمارم، باید از پیغمبر (ص) کسب تکلیف کنم و نزد حضرت رفت و قضیه را گفت [در جواب] آیۀ بالا نازل گردید
قالب : شأن نزول گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : أسباب النزول ج 1 ، ص 80 موضوع اصلی : ازدواج- نکاح- زناشویی
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره نساء آیه 8 - نکاتی ظریف واخلاقی درخصوص ارث
1 آیه ى فوق پس از قانون تقسیم ارث فروفرستاده شده و بیان مى کند که هرگاه در مجلس تقسیم ارث، خویشاوندان و یتیمان و بینوایان، حاضر شدند، چیزى از ارث به آنان بدهید؛ یعنى آنان را از کمک مادى محروم نسازید

2 در این آیه سفارش شده که با خویشاوندان و یتیمان و بینوایان به طرز شایسته صحبت کنید؛ یعنى آنان را از سرمایه هاى اخلاقى خود نیز بهره مند سازید تا محبت آنان جلب شود و احساس ناراحتى، حسادت و کمبود نکنند

3 مفسران در مورد حکم آیه دو احتمال مطرح کرده اند:

الف) آیه ى فوق یک حکم وجوبى را بیان مى کند؛ یعنى واجب است به خویشان درجه دوم و سوم و یتیمان و مستمندانى که در مجلس حاضرند چیزى از ارث بدهید

ب) محتواى آیه یک حکم اخلاقى و استحبابى است؛ زیرا اگر واجب بود، باید مقدار ارث آنان مشخص مى شد

البته با توجه به احادیث و قرائن احتمال دوم در مورد آیه قوى تر به نظر مى رسد

4 مفسران در مورد یتیمان و مستمندانى که در آیه از آنها نام برده شده، سه احتمال داده اند:

الف) مقصود، ایتام و بینوایانِ خویشاوند، باشند که به صورت طبیعى از ارث محروم اند و مناسب است هدیه اى به آنان داده شود که تعیین مقدار آن (2) در برخى روایات آمده است که آیه ى فوق به وسیله ى آیاتى که سهام ارث را تعیین مى کنند، نسخ شده است، اما در برخى روایات دیگر آمده است که این آیه نسخ نشده و چنانچه در مجلس تقسیم ارث، این گونه افراد حاضر شدند، به آنان نیز چیزى بدهید

جمع این دو دسته از روایات آن است که بگوییم وجوب آیه ى فوق به وسیله ى آیات سهام ارث برداشته و نسخ شده و یا اصلاً از اول دلالت بر استحباب داشته است؛ و مقصود از نسخ در آیات مذکور نسخ اصطلاحى نیست (بلکه تخصیص مراد است)؛ و ممکن است گفته شود ازآنجاکه ظاهر آیه ى فوق آن است که بعد از قانون تقسیم ارث (و آیات سهام ارث) نازل شده است، نسخ آن معنا ندارد و روایات مربوط به عدم نسخ آیه مقدّم است
قالب : تفسیری گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : تفسیر قرآن مهرج 4 ، ص 47 موضوع اصلی : ارث
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره آل عمران آیه 189 - مالک حقیقی آسمان ها وزمین فقط مخصوص خداست
1 در آیات قرآن کریم، همچون آیه ى فوق، حکومت خدا بر آسمان ها قبل از زمین مطرح شده است شاید این به خاطر عظمت و وسعت آسمان هاست

2 مِلکیّت و حکومت انسان ها مجازى و اعتبارى است و با تنظیم یک سند و یا یک امضا تغییر مى کند، اما مِلکیت و حکومت خدا حقیقى و بر تمام ذرات هستى است؛ چون او خالق همه ى آنهاست این حکومت تغییر و زوال نمى پذیرد و اعتبارى و مجازى نیست آرى، حکومت و مِلکیّت حقیقى آسمان ها و زمین، در انحصار خداست

3 قدرت خدا به هر چیز ممکن تعلّق مى گیرد؛ یعنى اگر چیزى محال ذاتى نباشد، خدا مى تواند آن را انجام دهد، اما اگر چیزى محال ذاتى باشد، هم چون اجتماع نقیضین، اصلاً قدرت به آن تعلق نمى گیرد، تا کسى بخواهد آن را انجام دهد

4 آیه ى فوق مى تواند دلیلى بر مفاد آیات قبلى باشد؛ یعنى خدایى که حاکم بر آسمان ها و زمین است و تواناى بر هر چیزى است، مى تواند به وعده هایى که داده عمل
قالب : تفسیری گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : تفسیر قرآن مهرج 3 ، ص 377 موضوع اصلی : مالکیت خداوند
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره آل عمران آیه 188 - امتناع مناققان از جهاد
ابو عبد الرحمن محمد بن احمد بن جعفر با اسناد از ابو سعید خدرى روایت مى کند که بعضى منافقان در زمان رسول اللّه (ص) از شرکت در جنگ و همراهى با پیغمبر (ص) تخلف مى کردند و موقع بازگشت آن حضرت پوزشخواهى مى نمودند و سوگند مى خوردند، و دلشان مى خواست براى کارى که نکرده اند مورد ستایش قرار گیرند، آیۀ بالا نازل گردید مسلم نیز به طریق دیگر همین روایت را آورده است

ابو عبد الرحمن شادیاخى با اسناد از هشام بن سعد روایت مى کند که در دورۀ امارت مروان بن حکم بر مدینه روزى ابو سعید خدرى و زید بن ثابت و رافع بن خدیج نزد او بودند مروان از سعید خدرى پرسید در باب این آیه چه مى گویى ؟ ما همه به کارها و مواهب خویش شادمانیم و دوست داریم بدانچه نکرده ایم ستایشمان کنند ابو سعید پاسخ داد: مورد آیه این نیست بلکه عده اى در زمان پیغمبر (ص) از غزوات تخلف مى جستند اگر شکستى پیش مى آمد بر شرکت نکردن خویش شادى مى کردند و اگر پیروزى حاصل مى شد سوگند مى خوردند که مى خواستیم با شما باشیم، و علاقه داشتند براى کارى که نکردند ستوده شوند

سعد بن محمد زاهد با اسناد از علقمه بن ابى وقّاص روایت مى کند که مروان به دربانش رافع گفت برو و از ابن عباس بپرس: اگر شخصى بدانچه کرده خوشحال باشد و بدانچه نکرده خواستار ستایش باشد عذاب شود همگى معذب خواهید بود ابن عباس پاسخ داد: شما را چه به معنى قرآن ؟ پیغمبر (ص) از برخى یهودیان چیزى پرسید، کتمان کردند و نشانى عوضى دادند و انتظار تشکر از سوى پیغمبر (ص) داشتند آنگاه ابن عباس آیۀ مورد بحث را قرائت کرد بخارى و مسلم نیز این روایت را به طریق دیگر آورده اند

ضحاک گوید یهودیان مدینه به یهودیان عراق و یمن و هر جاى دیگر که دستشان مى رسید نامه نوشتند که محمد آن پیام آور موعود نیست، بر کیش خویش باشید و بر این کلمه همداستان شوید آنها همه در انکار محمد (ص) و قرآن هم سخن شدند و شادمانه مى بودند که خدا را شکر وحدت کلمه داریم پراکنده دل نیستیم و دین خویش از دست ندادیم و نیز یهودیان گفتند ما اهل نماز و روزه و دوستان خداییم یهود به کارى که کردند شادمانى نمودند و بابت آنچه نکردند انتظار ستایش داشتند (پس آیه دربارۀ یهود است)
قالب : شأن نزول گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : أسباب النزول ج 1 ، ص 74 موضوع اصلی : منافق- منافقین- منافقان
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره آل عمران آیه 182 - پاسخ کوبنده الهی به توهین های یهود نسبت به پیامبر
1 همان طور که در آیه ى قبل اشاره شد، برخى از یهودیان در جواب نامه ى پیامبر صلى الله علیه و آله سخنان توهین آمیزى گفتند که خدا بدان ها پاسخ داد و جزاى این سخنان و کشتن پیامبران قبلى به دست یهود را عذابى سوزان معرفى کرد

در این آیه بیان مى کند که این عذاب دردناک، نتیجه ى اعمال خود شماست؛ این شما بودید که به خود ستم کردید، و خدا هرگز به کسى ستم نخواهد کرد؛ البته این آیه اشاره به یهودیان دارد، اما مطالب و قوانین بیان شده در آن منحصر به یهود نیست

2 از حضرت على علیه السلام حکایت شده که

به خدا سوگند، هیچ گروهى غرق نعمت نشدند (و) سپس آن نعمت از آنها سلب نگردید، مگر به خاطر گناهانى که مرتکب شده بودند؛ چرا که خدا به بندگان خود ستم نمى کند » چو بد کردى مباش ایمن ز آفات که واجب شد طبیعت را مکافات سپهر آیینه ى عدل است، شاید که هرچه از تو بیند وانماید

(نظامى)

3 آیه ى فوق، از طرفى جبرگرایى را نفى مى کند و مى گوید هرگونه کیفر و پاداش از طرف خدا به خاطر اعمالى است که مردم با اراده ى خودشان انجام داده اند؛ پس انسان ها در انجام اعمال خویش آزادند

و از طرف دیگر، اصل عدالت عمومى را در مورد افعال خدا بیان مى کند که خدا هیچ گاه ظلم نمى کند و قانون پاداش او عدالت محور است

4 واژه ى «ظَلاّم» صیغه ى مبالغه و به معناى «بسیار ظلم کننده» است انتخاب این واژه شاید به خاطر آن باشد که اگر خدا مردم را مجبور به کفر و گناه کند، سپس آنها را به جرم آن اعمال کیفر دهد، بسیار ظلم کرده است، در حالى که خدا پاک و منزه از هرگونه ستم است
قالب : تفسیری گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : تفسیر قرآن مهر ج 3 ، ص 361 موضوع اصلی : سنت‌های خداوند
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره آل عمران آیه 180 - روایاتی مختلف از بخل در آیه ۱۸۰
1 در آیه ى فوق، نامى از زکات و حقوق واجب مالى برده نشده است، اما در روایات اهل بیت علیهم السلام و همچنین در گفتار مفسران، آیه ى فوق به منع کنندگان زکات اختصاص داده شده است و مجازات هاى شدیدى که در آیه مطرح شده نیز، مى رساند که بخشش هاى مستحبى مورد نظر نیست

البته برخى از مفسران معتقدند که مفهوم آیه ى فوق، عمومیت دارد و انفاق همه ى مواهب الهى حتى علم و دانش را شامل مى شود

البته جمع بین این دو دیدگاه در مورد آیه ى فوق ممکن است؛ زیرا ندادن زکات و حقوق واجب مالى یکى از اقسام بخل است ولى الفاظ آیه شامل همه ى انواع بخل مى شود؛ و بدیهى است که مجازات هرگونه بُخلى متناسب با آن است

2 از امام باقر علیه السلام حکایت شده که

هرکس زکات مال خود را نپردازد، خدا آن مال را به طوق هایى از آتش تبدیل مى کند؛ سپس به او گفته مى شود، همان طور که در دنیا، به هیچ قیمت، این اموال را از خود دور نمى کردى، اکنون آنها را بردار و به گردن خود افکن

3 از دیدگاه قرآن کریم، مالى که مورد بخل واقع شود و انفاق نشود، یا زکاتى که پرداخت نشود، شرّ است و به جاى سود رساندن، براى صاحبش مشکلاتى را به دنبال مى آورد

این دیدگاه قرآن نوعى فرهنگ سازى است در مقابل کسانى که بخل ورزیدن و جمع مال را به سود خود و خیر مى دانند

4 از تعبیر «آنچه را خدا از فضل خود به آنان داده است » استفاده مى شود که مالک حقیقى اموال، منابع، علوم و همه ى دارایى هاى انسان، خداست و بخشش هاى او از فضل و کرم اوست؛ پس جاى آن نیست که کسى از بخشش در راه مالک حقیقى بخل ورزد اى آن که به بخل کیسه را بند کنى خود را به وجود مال خُرسند کنى این مال خداست صرف کن در ره او امساک به مال دیگرى چند کنى ؟
قالب : روایی گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : تفسیر قرآن مهر ج 3 ، ص 356 موضوع اصلی : بخل
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره آل عمران آیه 179 - نکات وعبرتهای جنگ احد
1 آیه ى فوق در حقیقت به یکى دیگر از نتایج جنگ اُحد اشاره مى کند

قبل از حادثه ى اُحد، موضوع منافقان در میان مسلمانان زیاد مطرح نبود و به همین دلیل مسلمانان بیشتر کافران را دشمن خود مى دانستند، اما پس از شکست اُحد و آماده شدن زمینه براى فعالیت منافقان، متوجه شدند که دشمنان خطرناک ترى دارند که باید کاملاً مراقب آنان باشند و صفوف خود را از آنان جدا سازند و این کار با آزمایش هاى الهى صورت گرفت

2 در آیه ى فوق از «مؤمن» با عنوان «طیّب» (پاک و پاکیزه) و از منافق با عنوان «خَبیث» (ناپاک و پلید) یاد شده است

پاکیزه چیزى است که در نظام هستى بر همان آفرینش نخست خود باقى بماند و عوامل بیگانه و خارجى آن را آلوده و ناپاک نسازند؛ پس مؤمنان بر همان فطرت پاک و آفرینش نخستین خود هستند، ولى منافقان منحرف و آلوده شده اند

3 خدا علم غیب خود را در اختیار بشر قرار نمى دهد؛ زیرا این امر سبب هرج و مرج و خاموش شدن شعله هاى امید و از هم پاشیدن پیوندهاى اجتماعى و از بین رفتن تلاش و کوشش در میان مردم مى گردد

افزون بر این، قانون کلى و عمومى آن است که ارزش اشخاص (مؤمن و منافق) از طریق اعمال آنها روشن گردد، نه از راه هاى غیر عادى؛ و مسأله ى آزمایش و امتحان خدا نیز براى همین است

بهر اظهار است این خلق جهان تا نماند گنج حکمت ها نهان

(مولوى)
قالب : تفسیری گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : تفسیر قرآن مهرج 3 ، ص 353 موضوع اصلی : جنگ- غزوه
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره آل عمران آیه 177 - لَنْ یَضُرُّوا اَللّٰهَ شَیْئاً
لَنْ یَضُرُّوا اَللّٰهَ شَیْئاً این جمله در آیه اول براى بیان علت تسلیت پیغمبر بر مسارعت مردم بر گمراهى ذکر شده و در این آیه براى وجه و علت اختصاص ضرر به عاصى و عدم ضرر آن نسبت بخدا ذکر شده

و فرق بین ضرر و اساءه: اینست که اسائه حتماً قبیح است و ضرر گاهى حسنه است اگر بر سبیل استحقاق یا لطف باشد یا در آن نفع دیگر و ضرر بزرگتر باشد
قالب : تفسیری گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : ترجمه تفسیر مجمع البیان ج 4 ، ص 353 موضوع اصلی : تسلی دادن
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.
  سوره آل عمران آیه 176 - آیه ای برای تسلیت برپیغمبر!
این آیه را براى تسلیت پیغمبر فرمود زیرا کفر و امتناع اینان از ایمان بر او سخت گران میآمد و بعید نیست که بخاطر پیغمبر گذشته باشد که شاید این حال ایشان در اثر کوتاهى خود او در تبلیغ بوده و خداوند با این آیه او را از این فکر ایمن ساخته و خبر داده که کفر و ایمانشان مربوط بخود شانست

یُرِیدُ اَللّٰهُ أَلاّٰ یَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِی اَلْآخِرَةِ یعنى خداوند میخواهد که از بهشت نصیبى نداشته باشند و چون اراده و خواستن بچیزى که حدوثش صحیح باشد تعلق میگیرد و بعدم یعنى نبود چیزى تعلق نمیگیرد زیرا معدوم نمیتواند مورد خواست و متعلق اراده باشد پس حذفى در کلام است و تقدیر چنین است: انه یرید ان یحکم بحرمان ثوابهم و ان یعاقبهم فى الآخرة على سبیل الجزاء لکفرهم و نفاقهم

یعنى خداوند میخواهد در پاداش کفر و نفاقى که میورزند حکم کند بمحرومیت آنها از ثواب، و عقاب کند ایشان را در آخرت
قالب : تفسیری گوینده : عبدالله عبداللهی
منبع : ترجمه تفسیر مجمع البیان ج 4 ، ص 353 موضوع اصلی : تسلی دادن
امتیاز داوران :
امتیاز کاربران :
نظرات کاربران :
نظری ثبت نشده است.

  • <<
  • <
  • تعداد صفحات : 14
  • >
  • >>